Kalsiyumun Sütteki Rolü ve Faydaları
Süt kalsiyum sağlar; kalsiyum kemik ve diş yapısına, kas çalışmasına ve sinir iletimine katkıda bulunur. Sütte ayrıca proteinlerle ilişkili kalsiyum fosfat bulunur. Ancak bir minerali içermek, süt tüketiminin her kişide kırığı önleyeceğini veya emilimi en üst düzeye çıkaracağını göstermez. NIH: Kalsiyum kaynakları ve gereksinimi 2023 kazein yapısı derlemesi
Bir porsiyonda ne kadar var?
NIH’nin ABD gıda tablosunda bir cup yağsız süt 299 mg, yüzde 3,25 yağlı süt 276 mg kalsiyum içerir. Bunlar 100 mL değerleri veya Türkiye’deki 200 mL bardak değildir. Aynı tabloda kalsiyumla zenginleştirilmiş soya içeceği bir cup için 299 mg’dır; zenginleştirilmemiş içeceğe bu sayı uygulanmaz. Yağsız sütün kalsiyum bakımından boş olması gibi bir sonuç çıkmaz. NIH: Kalsiyum kaynakları ve gereksinimi
Emilim hangi koşullarda değişir?
Bağırsakta aktif kalsiyum emilimi D vitaminine bağlıdır; emilen oran alınan miktar, yaş ve besin matrisinden etkilenir. NIH süt ürünleri ve zenginleştirilmiş gıdalar için yaklaşık yüzde 30 emilim aktarır; bunu herkesin sabit emilim yüzdesi saymamak gerekir. Kazein miselinin minerali taşıması, yalnız kazeinle emilimin klinik olarak belirli yüzde arttığı kanıtı değildir. NIH: Kalsiyum kaynakları ve gereksinimi 2023 kazein yapısı derlemesi
Gereksinim ve kemik sonucu
NIH’nin ABD referanslarında sağlıklı 19–50 yaş yetişkinler için günlük toplam 1000 mg, 51–70 yaş kadınlar ve 70 yaş üstü kişiler için 1200 mg önerilir. Bu toplam beslenme referansıdır; kişisel takviye dozu değildir. Daha fazla kalsiyumun daha az kırık anlamına geldiği bütün deneylerde görülmemiştir; kemik yoğunluğu ve kırık ayrı sonuçlardır. NIH: Kalsiyum kaynakları ve gereksinimi
Sütü sınırlayanlar için seçenek
Laktoz intoleransında laktozsuz süt kalsiyum kaynağı olmaya devam eder. Protein alerjisinde ise laktozsuzluk sütü güvenli yapmaz. Süt tüketmeyenler kalsiyumla zenginleştirilmiş içecekler, kalsiyum tuzuyla hazırlanmış tofu ve yenebilir kemikli balık gibi kaynakları değerlendirebilir; bütün bitkisel ürünler eşit kalsiyum sağlamaz. NIH: Kalsiyum kaynakları ve gereksinimi NIDDK: Laktoz intoleransının nedenleri
İlgili okumalar
Sütte kalsiyum: miktar, porsiyon ve emilim; Süt Protein Yapısı: Kazein, Whey ve Miseller; Laktoz Nedir? Süt Şekeri, Laktaz ve İntolerans.
Sık sorulan sorular
Yağsız sütte kalsiyum kalır mı?
Evet. NIH örnek tablosunda yağsız sütün kalsiyumu yağlı sütten daha düşük değildir. NIH: Kalsiyum kaynakları ve gereksinimi
Laktozsuz süt kalsiyumsuz mu?
Hayır. Laktozun azaltılması kalsiyumun kaldırılması değildir; ürünün kendi miktarı ayrı değerlendirilir. NIH: Kalsiyum kaynakları ve gereksinimi
Kalsiyum almak kırığı kesin önler mi?
Hayır. Yeterli alım önemlidir; klinik kırık sonuçları yaş, beslenme, D vitamini ve diğer risklerden etkilenir. NIH: Kalsiyum kaynakları ve gereksinimi
Bu içeriğin hazırlanmasında yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Bilimsel kaynaklar esas alınmış; mevzuat bilgileri, yer aldığı bölümlerde kapsam ve tarihleriyle belirtilmiştir. Kullanılan kaynaklar yazı içerisinde paylaşılmıştır.
İlgili yayımlanmış içerikler
SUT Bilim Kurulu
Teknik ve Bilimsel Doğrulama