Süt Endüstrisinde Karbon Ayak İzi

Sütün karbon ayak izi, tanımlanan üretim zincirindeki sera gazlarının CO2 eşdeğeri olarak hesaplanmasıdır. Anlamlı karşılaştırma için ürün birimi, yıl, ülke, sistem sınırı ve ortak ürünlere paylaştırma yöntemi aynı olmalıdır. Çiftlik kapısına kadar hesaplanan süt değeri, ambalajlı ürünün mağazaya teslimine kadar hesaplanan değerle aynı kapsamda değildir. FAO: süt sığırcılığında iklim ve emisyon hesabı

Gerçek bir küresel hesap ne söylüyor?

FAO ve Global Dairy Platform raporundaki GLEAM 2.0 modeli, küresel süt sığırcılığında 2005–2015 dönemini inceler. Ortalama emisyon yoğunluğu 2,8’den 2,5 kg CO2e/kg FPCM’ye düşmüştür. FPCM, yağ ve proteine göre düzeltilmiş süt kütlesidir; litre ambalajlı süt değildir. Aynı dönemde mutlak emisyonun artması, birim ürün verimliliğinin toplam çevresel yükle birlikte izlenmesi gerektiğini gösterir. FAO: süt sığırcılığında iklim ve emisyon hesabı

Hesabın içine ve dışına ne girer?

Bu tarihli model yem üretimi ve girdileri, çiftlik enerjisi, enterik fermantasyon ve gübreyi kapsar. İthal yemin upstream etkileri yaşam döngüsü yaklaşımında hesaba girebilir. Süt ve et ortak ürünlerinin yükü biyofiziksel yöntemle ayrılır; bu rapordaki sonuç çiftlik sonrası taşıma, işleme ve perakendeyi içermez. Türkiye’nin güncel litre başına ayak izi olarak kullanılamaz. FAO: süt sığırcılığında iklim ve emisyon hesabı

Tesis nasıl kendi hesabını kurar?

Hammadde kaynağı, yakıt, elektrik, ürün miktarı ve ambalaj kayıtları aynı dönem için derlenir. İşleme ve ambalaj eklenecekse sınır genişlemesi açık yazılır. Ülke elektrik karışımı ve emisyon faktörünün yılı belirtilir. Ambalaj çalışmaları yalnız ambalajın yaşam döngüsünü kapsayabilir; bunları süt üretimiyle üst üste bindirirken çift sayım önlenir. FAO: süt sığırcılığında iklim ve emisyon hesabı 2020/2021 İtalya süt şişesi yaşam döngüsü çalışması

İlgili okumalar

Süt Üretiminde Emisyon; Süt Ambalajlarında Sürdürülebilirlik; Süt Sektöründe Sürdürülebilirlik.

Sık sorulan sorular

kgCO2e/kg FPCM ile kgCO2e/L aynı mı?

Hayır. İlki yağ-protein düzeltilmiş kütle; ikincisi hacim paydasıdır. Dönüştürme için bileşim ve yoğunluk bilgisi gerekir. FAO: süt sığırcılığında iklim ve emisyon hesabı

Karbon yoğunluğu azalırsa toplam emisyon azalır mı?

Zorunlu değil; üretim artışı birim başına azalmayı aşabilir. FAO: süt sığırcılığında iklim ve emisyon hesabı

Küresel sayı bir Türk çiftliğine uygulanabilir mi?

Yerel yem, sürü, enerji ve yönetim verisi olmadan doğrudan uygulanamaz. FAO: süt sığırcılığında iklim ve emisyon hesabı

Bu içeriğin hazırlanmasında yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Bilimsel kaynaklar esas alınmış; mevzuat bilgileri, yer aldığı bölümlerde kapsam ve tarihleriyle belirtilmiştir. Kullanılan kaynaklar yazı içerisinde paylaşılmıştır.