Süt Ürünlerinde Etiket Nasıl Okunur?

Süt ürününde iyi bir etiket okuması, ön yüzdeki sıfattan sonra ürünün tam adını, içerik listesini, beslenme tablosunu, alerjen bilgisini ve saklama-tarih koşullarını birlikte değerlendirmektir. “Organik”, “laktozsuz” veya “yağsız” aynı özelliği anlatmaz. Burada hukuki açıklamalar Tarım ve Orman Bakanlığının 10 Mart 2026 Revizyon 002 etiket kılavuzuna dayanır; kılavuz 26 Ocak 2017 tarihli etiketleme yönetmeliği çerçevesinde hazırlanmıştır.

Önce ürünün kimliği

Süt, fermente süt ürünü, peynir veya farklı bir süt bazlı ürünün adını belirleyin. Ambalajın bir süt çeşidini çağrıştırması, içerik ve işlem bilgisinin yerine geçmez. Kılavuzun genel esasları ürünün kimliği, bileşimi ve üretim yöntemi bakımından yanıltılmamasını açıklar. Organik üretim için sertifika bilgisi; laktoz azaltma için ilgili ürün özelliği; yağ için gerçek beslenme değeri ayrı okunmalıdır.

İçerik ile şekerler tablosu

İçerik listesi ürünün hangi bileşenlerle hazırlandığını gösterir. Beslenme tablosundaki “şekerler” satırı ise tek başına “eklenmiş şeker” miktarı değildir; süt doğal olarak laktoz içerir. FAO süt bileşimi tablosu laktozu süt bileşeni olarak verir. Bu nedenle şekerler satırını görüp ürüne mutlaka şeker eklenmiş demeyin; ilave bileşenleri içerik listesinden ayrıca değerlendirin.

Aynı birim ve gerçek porsiyon

2026 kılavuzunun 28. bölümü beslenme bildiriminde enerji, yağ, doymuş yağ, karbonhidrat, şekerler, protein ve tuzu açıklar; 100 g veya 100 mL bazını ve hazırlama talimatlı ürünlere ilişkin kapsamı belirtir. Bir ürünün 100 g değeri ile diğerinin 100 mL değerini doğrudan aynı saymayın. Yalnız örnek hesapta 100 g'da 20 g protein yazan bir peynirden 30 g yenirse 6 g protein alınır. Bu varsayımsal örnek belirli bir peynir ölçümü değildir.

Alerjen bilgisi: önemli istisna

Kılavuzun 19.1 bölümünde listedeki alerjenin farklı yazı biçimiyle vurgulanması açıklanır. Ancak 19.3'te ürün adının alerjene açıkça atıf yapması halinde ayrıca bildirim istisnası vardır; süt kaynaklı olduğu açık peynir ve yoğurt örnekleri verilir. 18.7'de süt kaynağı herkesçe anlaşılmayabilecek bazı bileşenler için açık atıf anlatılır. Bu bölümler nedeniyle “her süt ürününde ayrıca süt içerir yazısı zorunludur” genellemesi doğru değildir. Laktozsuz sözcüğü süt proteininin yokluğu anlamına gelmez.

Tarih ve muhafaza

Kılavuzun 26. bölümünde STT güvenlikle, TETT kalite özellikleriyle ilişkilendirilir; 27. bölüm muhafaza koşullarını açıklar. Tarihi, ürünün nasıl saklandığı ve açıldıktan sonraki talimatla birlikte okuyun. EFSA'nın 3 Nisan 2025 açıklaması da son tüketim tarihi geçen üründe iyi kokunun güvenlik kanıtı olmadığını belirtir. Ön yüzdeki iddialar bu bilgilerin yerine geçmez; belirli sağlık yararı için ürün ve ilgili insan kanıtı ayrıca gereklidir.

Sık sorulan sorular

Şekerler satırı eklenmiş şeker mi?

Tek başına bunu göstermez; doğal süt şekeri de bulunabilir. İçerik listesi ayrıca değerlendirilir.

Her peynirde ayrıca süt içerir yazmalı mı?

Kılavuzda ürün adının alerjene açık atıf yaptığı durumlar için istisna vardır.

100 g değeri bir porsiyon mu?

Hayır. Gerçek tüketim miktarına göre hesaplanır; 100 mL ile de otomatik eşitlenmez.

İlgili içerikler

Bu içeriğin hazırlanmasında yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Bilimsel kaynaklar esas alınmış; mevzuat bilgileri, yer aldığı bölümlerde kapsam ve tarihleriyle belirtilmiştir. Kullanılan kaynaklar yazı içerisinde paylaşılmıştır.

İlgili yayımlanmış içerikler

Peynir Nedir? Pıhtılaşma ve Ürün Yapısı