Süt Tesislerinde Sanitasyon Gereklilikleri

Süt tesisinde sanitasyon, temizlik ve gerektiğinde dezenfeksiyonu; personel, su, atık ve üretim akışının bulaşmayı önleyen düzeniyle birlikte yönetmektir. Bir sertifika veya kullanılan kimyasalın adı, uygulamanın etkili olduğunu tek başına göstermez.

Tarihli hukuki çerçeve

17 Aralık 2011 tarihli Gıda Hijyeni Yönetmeliği md 14 gıda temas ekipmanının temizliğini, md 15 atık yönetimini, md 16 suyu ve md 17 personel hijyenini düzenler. Bu yazı, bağlantıdaki özgün maddelerin kapsamını açıklar; ISO 22000 sertifikasını Türkiye’de bütün süt tesisleri için kanuni zorunluluk olarak sunmaz. Md14–17.

Sanitasyon planında ne yazılı olmalı?

Üretim ve dolum alanları, sütle temas yüzeyleri, temas etmeyen çevre yüzeyleri ve atık noktaları ayrı tanımlanır. Her alan için sorumlu kişi, yöntem, kimyasal, uygulama sıklığı, kontrol ve sapmada yeniden temizleme düzeni belirlenir. Kirin uzaklaştırılması ile dezenfeksiyon aynı aşama değildir; etkili temizlik olmadan sonraki uygulamanın başarılı olduğu varsayılmaz. Çiğ süt hattından işlenmiş ürüne geçiş, ekipman ve personel akışı bakımından değerlendirilir. Bunlar mevzuatın bulaşmayı önleme hedefini uygulamaya çeviren planlama örnekleridir. Md10,14 ve18.

Çevre izlemede hangi değişiklik dikkate alınır?

13 Şubat 2025 tarihli TGK Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği md 14, 2011 tarihli mikrobiyolojik yönetmeliği kaldırmıştır. Yeni metin md 7/2, Listeria monocytogenes riski taşıyan tüketime hazır gıdaları üreten işletmeler için üretim alanı ve ekipmanından bu mikroorganizma yönünden numuneyi kapsar. Bu kapsam her süt ürününe aynı test sıklığını vermek değildir. Md9 sonuçlardaki değişimin değerlendirilmesini ve uygunsuzluğa yönelişte gecikmeden önlem alınmasını düzenler. Olumsuz sonucu yalnız tekrar numune alarak görünmez kılmak yerine kaynağı, etkilenen alanı ve ürün bağlantısını araştırmak gerekir. Md7,9 ve14.

Sık sorulan sorular

Temizlik ve dezenfeksiyon birbirinin yerine geçer mi?

Hayır. Kirin giderilmesi ile mikrobiyal tehlikelerin kontrolüne yönelik dezenfeksiyon farklı işlerdir.

Her ürün için Listeria çevre numunesi zorunlu mu?

Atıf yapılan md 7/2b, insan sağlığı açısından Listeria riski oluşturabilecek tüketime hazır gıda üreten işletmeleri tanımlar. Ürün ve risk kapsamı değerlendirilir. Md7.

Uygunsuz sonuçta ne kaydedilir?

Kaynağın araştırılması, temizlikte yapılan değişiklik, etkilenen ürünün değerlendirilmesi ve tekrar uygunluk kanıtı birlikte kaydedilir.

İlgili içerikler

Bu içeriğin hazırlanmasında yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Bilimsel kaynaklar esas alınmış; mevzuat bilgileri, yer aldığı bölümlerde kapsam ve tarihleriyle belirtilmiştir. Kullanılan kaynaklar yazı içerisinde paylaşılmıştır.