Süt Ürünlerinde Numune Alma Kuralları

Süt ürününden numune alma planı, hangi soruya cevap arandığıyla başlar: piyasadaki partinin güvenilirliği mi, üretim hijyeni mi, yoksa bir işlem değişikliğinin doğrulanması mı? Her amaç için aynı numune sayısı, kap ve taşıma süresi varsayılmaz.

2025 düzenlemesindeki temel ayrım

13 Şubat 2025 tarihli TGK Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği md 4, numune, temsili numune, parti, gıda güvenilirliği ve üretim hijyeni kriterini ayrı tanımlar. Md6, ilgili analizlerin yapılmasını ve kayıtlarının tutulmasını düzenler. İşletme, ürünün hangi ekte ve kategoride bulunduğunu belirleyerek analiz amacını ve numune planını seçer. Ekteki bir değeri ürün kategorisi, birimi ve dipnotundan bağımsız kopyalamak uygun değildir. Md4–6.

Sayı ve sıklık aynı şey değildir

Md6/2, eklerde belirlenen numune sayısından az olmamak koşuluyla uygun sıklığın HACCP prosedürlerine göre belirlenmesini belirtir. Md6/4, ilgili gıdalar için Ek 1’deki n sayısını; satış ve toplu tüketim yerinde ise bir numunenin M değerine göre değerlendirilmesini düzenler. Md7/3–4’te etkinliğin geçmiş kayıtlarla gösterilmesi ve parti/işlem kabulünün değerlendirilmesi için ayrı koşullar vardır. Bu hükümler, tek bir paketle bütün partinin kesin güvenli olduğunun iddia edilmesine izin veren genel bir kural değildir. Md6–7.

Numune laboratuvara nasıl anlamlı ulaşır?

Numune kimliği, ürün ve parti, alınan yer-zaman, analiz amacı, muhafaza durumu ve uygulanan yöntem birlikte kaydedilir. Steril örnekleme gerektiren analiz ile kimyasal analiz için numune hazırlığı karıştırılmaz. Kap, taşıma sıcaklığı, süre ve koruyucu kullanımı analiz yöntemine göre belirlenir; bütün süt ürünlerine evrensel “bir gün içinde, aynı sıcaklıkta” reçetesi verilmez. Md7, eklerdeki yöntemleri referans kabul eder ve alternatif yöntemlerin eşdeğerliğine ilişkin koşullar koyar. Numune yetersizliği, yöntem sapması ve uygunsuz sonuçlar laboratuvar raporundan üretim kararına kadar izlenmelidir. Md7–9.

Sık sorulan sorular

Numune sayısı ile analiz sıklığı aynı mı?

Hayır. Bir değerlendirmede alınacak birim sayısı ile ne sıklıkta örnek alınacağı farklı kararlardır.

Her süt numunesi için aynı taşıma süresi verilebilir mi?

Ürün, hedef analiz ve yöntem farklıdır. Taşıma koşulu yöntemin geçerli gereklilikleriyle tanımlanmalıdır.

Üretim alanından da örnek alınır mı?

Md7/2, gerekli durumlarda alan ve ekipman örneğini; belirli Listeria riski taşıyan tüketime hazır ürünlerde çevre numunesini düzenler. Md7.

İlgili içerikler

Bu içeriğin hazırlanmasında yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Bilimsel kaynaklar esas alınmış; mevzuat bilgileri, yer aldığı bölümlerde kapsam ve tarihleriyle belirtilmiştir. Kullanılan kaynaklar yazı içerisinde paylaşılmıştır.