Pastörize süt standardı: işlem ve etiket kontrolü

Pastörize süt standardı yalnız bir sıcaklık sayısı değildir. Zaman ve sıcaklığın birlikte doğrulanması, işlem sonrasındaki testler, soğutma ve ambalajın yeniden bulaşmayı önlemesi gerekir. Üretici için ilk soru, proses kaydının pastörizasyon tanımıyla eşleşip eşleşmediğidir; tüketici için ilk kontrol ise ısıl işlem adı, saklama talimatı ve tüketim tarihidir.

İşlem tanımı neyi kapsar?

27 Şubat 2019 tarihli 2019/12 sayılı İçme Sütleri Tebliği 4/f, en az 72 °C’de 15 saniye veya en az 63 °C’de 30 dakika uygulamasını ya da eşdeğer etki sağlayan başka zaman–sıcaklık kombinasyonlarını tanımlar. Hemen sonrasında alkali fosfataz testi negatif olmalıdır. Bunlar endüstriyel prosesin doğrulama koşullarıdır; tüketiciye evde uygulanacak kişisel bir ısıl işlem reçetesi değildir. Resmî metin, madde 4/f.

Madde 4/g, pastörize sütün üretimden hemen sonra 6 °C’yi geçmeyecek şekilde soğutulmasını tarif eder. Madde 5/d ise normal pastörize içme sütünde alkali fosfataz negatif ve peroksidaz pozitif reaksiyonunu belirtir. Yüksek sıcaklıkta pastörizasyon ayrı tanımlandığından, peroksidaz sonucu bütün ısıl işlem sınıflarına aynı şekilde genellenmez. Madde 4 ve 5.

2026 etiket değişikliği nasıl okunmalı?

16 Eylül 2026 tarihli 2026/19 değişikliği, yağ sınıfları ve bazı etiket ifadeleriyle beslenme beyanı atıflarını değiştirmiştir. Değişiklikten önce faaliyet gösteren işletmeler için 31 Mart 2027’ye kadar uyum süresi vardır; bu tarihten önce piyasaya arz edilen belirli eski etiketli ürünler raf ömrü boyunca bulunabilir. Bu geçiş, pastörizasyon prosesinin veya ürün güvenilirliği yükümlülüğünün kaldırılması değildir. Değişiklik, madde 9–13.

Üretici proses kayıtlarını partiyle eşleştirip soğutma ve dolum kayıtlarını saklamalıdır. Tüketici ürünü etiketindeki soğuk muhafaza şartında tutmalı; ambalaj hasarlıysa veya saklama koşulu belirsizse tüketmemelidir. Pastörize süt için kanundan çıkarılmış tek bir evrensel raf ömrü yoktur; bu sayfa bütün ürünler için aynı gün sayısını önermemektedir.

Burada tarihli ana metin ve doğrulanan 2026 değişikliği açıklanır; tüm mevzuatın güncelliği garanti edilmez.

Sık sorulan sorular

72 °C tek başına yeterli bir kontrol mü?

Hayır. Süre, eşdeğer etki ve işlem sonrası doğrulama birlikte değerlendirilir.

6 °C bütün ev dolapları için öneri midir?

Buradaki hüküm üretim sonrasındaki soğutma tanımıdır. Tüketici ürünün saklama talimatına uyar.

2027 geçişi güvenilir olmayan ürünlerin satışına izin verir mi?

Hayır. Belirtilen değişikliklere uyum ve eski ürünlerin raf ömrü kapsamıyla sınırlıdır.

İlgili içerikler

Bu içeriğin hazırlanmasında yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Bilimsel kaynaklar esas alınmış; mevzuat bilgileri, yer aldığı bölümlerde kapsam ve tarihleriyle belirtilmiştir. Kullanılan kaynaklar yazı içerisinde paylaşılmıştır.