İçindekiler
- Hangi düzenleme hangi konuyu kapsar?
- Bir analiz raporu nasıl okunmalı?
- Metnin tarihi neden önemlidir?
- Sık sorulan sorular
- Antibiyotik tespit edildiğinde süt her durumda uygunsuz mu?
- AB tablosu doğrudan Türkiye limiti sayılır mı?
- Maksimum kalıntı limiti arınma süresiyle aynı mı?
- İlgili içerikler
- İlgili yayımlanmış içerikler
Süt ürünlerinde antibiyotik kalıntısı için tek bir genel sayı yoktur. Hukuki değerlendirme ilgili aktif maddeyi, belirleyici kalıntıyı, hayvan türünü, süt veya başka hedef dokuyu ve mevzuat ekindeki koşulları eşleştirerek yapılır. Bu yazı erişilen 2017 asıl yönetmelik metninin kapsamını ve 2024 Bakanlık değişiklik duyurusunu açıklar; güncel konsolide limit tablosu sunmaz.
Hangi düzenleme hangi konuyu kapsar?
7 Mart 2017 tarihli, 30000 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Türk Gıda Kodeksi Hayvansal Gıdalarda Bulunabilecek Farmakolojik Aktif Maddelerin Sınıflandırılması ve Maksimum Kalıntı Limitleri Yönetmeliğinin 1–2. maddeleri, veteriner ilaçlarına ait farmakolojik aktif maddelerin sınıflandırılması ve maksimum kalıntı limitlerini kapsar. Düzenleme sadece süt antibiyotiklerinden ibaret değildir. Asıl yönetmelik, madde 1–2
- madde belirleyici kalıntıyı, toplam kalıntıya paralel azalan aktif madde ve/veya metabolitleri üzerinden tanımlar. Analiz raporundaki ana molekül sonucu ile mevzuatın istediği toplam veya metabolit tanımı özdeş kabul edilmemelidir. 5. madde izinli maddeler ve limitlerini Ek-1 Bölüm-1'e; yasak maddeleri Bölüm-2'ye ayırır. Asıl yönetmelik, madde 4–5
Bir analiz raporu nasıl okunmalı?
Önce rapordaki maddenin adı ile mevzuattaki aktif maddeyi eşleştirin. Hayvan türünü ve hedef gıdayı kontrol edin: başka bir dokunun veya türün limiti süt için kullanılamaz. Belirleyici kalıntı tanımında metabolit veya toplam belirtiliyorsa laboratuvarın hangi bileşenleri ölçtüğünü kaydedin. Birimler de aynı olmalıdır; µg/kg ile mg/kg aynı sayı gibi okunmaz. Codex belirleyici kalıntı ve MRL tanımları
“Negatif” rapor kullanılan yöntemin kapsamı ve tespit kapasitesiyle okunur. Tek hızlı testin bütün ilaçları dışladığı veya izinli her maddede sıfır kalıntı gerektiği sonucu çıkmaz. Şüpheli parti için tedarik kayıtları, numune kimliği, yöntem ve doğrulama sonucu aynı dosyada tutulmalıdır. Bu, kalıntı ve yöntem ayrımının işletmeye uygulanmasına yönelik bir kontrol düzenidir.
Metnin tarihi neden önemlidir?
Bakanlığın 28 Nisan 2024 tarihli duyurusu, yönetmelik ekinde değişiklik yapıldığını ve bazı maddelerde hayvan türü veya hedef gıda kapsamının değiştiğini açıklar. Duyurudaki yumurta, balık ve geviş getiren hayvan örnekleri her değişikliğin süt limiti olduğu anlamına gelmez. Bakanlık değişiklik duyurusu
2017 PDF'si ilk yayımlanan metindir. Bu metin ve 2024 duyurusu, 2 Ekim 2026 için tüm değişiklikleri birleştiren güncel ekin yerine geçmez. İlaç sınıfı başına genel bir limit, bu madde ve kapsam ayrımını karşılamaz. İşletmenin parti serbest bırakma kaydında uygulanabilir ekin sürümü ve ilgili madde satırı bulunmalıdır; buradaki tarihli açıklama uygunluk belgesi değildir.
Sık sorulan sorular
Antibiyotik tespit edildiğinde süt her durumda uygunsuz mu?
Sonuç maddenin izin durumu, ilgili kalıntı tanımı, geçerli limit ve analiz yöntemiyle değerlendirilir. Yasak ve izinli madde ayrımı önemlidir.
AB tablosu doğrudan Türkiye limiti sayılır mı?
Hayır. Türkiye metninin AB uyum dayanağı bulunması, başka tarihteki AB satırını otomatik olarak Türkiye'nin uygulanabilir hükmü yapmaz.
Maksimum kalıntı limiti arınma süresiyle aynı mı?
Hayır. Limit gıdadaki konsantrasyon sınırıdır; arınma süresi son ilaç uygulamasından ürünün alınmasına kadar geçen süredir.
İlgili içerikler
Sütte antibiyotik kalıntısı, Sütte toplam bakteri sayısı, İçme Sütleri Tebliği.
Bu içeriğin hazırlanmasında yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Bilimsel kaynaklar esas alınmış; mevzuat bilgileri, yer aldığı bölümlerde kapsam ve tarihleriyle belirtilmiştir. Kullanılan kaynaklar yazı içerisinde paylaşılmıştır.
İlgili yayımlanmış içerikler
SUT Bilim Kurulu
Teknik ve Bilimsel Doğrulama