TGK Bebek ve Küçük Çocuk Ek Gıdaları Tebliği

Mevzuat
4 DAKİKA OKUMA

Türk Gıda Kodeksi Bebek ve Küçük Çocuk Ek Gıdaları Tebliği (Tebliğ No: 2007/50), süt veya tahıl içerebilen kavanoz gıdalar, tahıl bazlı ürünler ve benzeri tamamlayıcı gıdaların bileşimini, etiketini ve kullanım bilgisini düzenleyen yürürlükteki özel ürün tebliğidir. “Bebek mama tebliği” günlük dilde geniş bir ifade olsa da normun tam adı budur; bebek formülü ve devam formülü ise 2019/14 sayılı ayrı Tebliğ kapsamındadır.

Yürürlük durumu ve değişiklikler

Normun tam adı Türk Gıda Kodeksi – Bebek ve Küçük Çocuk Ek Gıdaları Tebliği (Tebliğ No: 2007/50)’dir. 1 Kasım 2007 tarihli ve 26687 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Tarım ve Orman Bakanlığının güncel Türk Gıda Kodeksi bağlantı sayfası 2007/50 sayılı Tebliği ilgili ürün mevzuatı arasında gösterir.

FAOLEX’in kamuya açık bütünleşik metni, 2009/11 sayılı değişiklik Tebliğini (6 Şubat 2009, 27133) kaydeder ve değişikliği metne işler. Ürün değerlendirilirken özgün metinle birlikte değişikliğin işlendiği bütün metin kullanılmalıdır.

2009/11 değişikliği, Tebliğin hijyen hükmünü güncelledi ve ekindeki mikrobiyolojik özelliklere ilişkin EK-7’yi yürürlükten kaldırdı. Bu nedenle eski EK-7’ye dayanan bir uygunluk okuması güncel metni yansıtmaz.

Kapsam

Tebliğ, sağlıklı bebek ve küçük çocukların beslenmesinde kullanılan tahıl bazlı ve diğer ek gıdaları kapsar. Bu ürünler anne sütü veya formülün otomatik ikamesi değildir; tamamlayıcı beslenme döneminde kullanılır. Özel tıbbi amaçlı ürünler ve bebek formülleri farklı düzenlemelere tabidir.

Ürünün süt içermesi onu “devam formülü” yapmaz. Aynı şekilde kavanoz, püre veya tahıllı ürün görünümü tek başına ürünün hangi alt kategoriye girdiğini göstermez. Yasal ad, bileşen listesi ve kullanım yaşı birlikte okunmalıdır.

Ana hükümler

Ürün kategorileri ve bileşim

Tebliğ, işlenmiş tahıl bazlı gıdalar ile diğer bebek ve küçük çocuk ek gıdalarını ayırır; enerji ve belirli besin öğeleri için ürüne göre koşullar getirir. Et, süt, tahıl, meyve veya sebze içeren ürünlerin şartları aynı değildir. Bu nedenle tek bir “bebek maması besin değeri” tablosu bütün ürünlere uygulanamaz.

Vitamin veya mineral eklenmesi, ürünün kendiliğinden daha uygun olduğu anlamına gelmez. Eklenen bileşen, miktar ve beyan ilgili ekler ile genel zenginleştirme/etiketleme kuralları içinde değerlendirilir.

Etiket ve kullanım bilgisi

Etikette ürünün uygun olduğu yaş, hazırlama talimatı, saklama koşulu ve gerekiyorsa porsiyon bilgisi bulunur. Ürün, dört aydan küçük bebekler için uygun olduğu izlenimini verecek biçimde sunulmamalıdır; tamamlayıcı beslenmeye başlama zamanı çocuğun gelişimi ve sağlık profesyonelinin değerlendirmesiyle ele alınır.

Bileşen listesinde süt, gluten veya başka alerjenler varsa genel alerjen vurgusu kuralları uygulanır. Süt ürünlerinde alerjen etiketleme genel çerçeveyi, süt ürünlerinde etiket okuma pratik kontrol sırasını açıklar.

Yanıltmama ve hazırlama

“Ev yapımı”, “doğal”, “bağışıklık” veya benzeri genel ifadeler zorunlu bileşim ve kullanım bilgisinin yerine geçmez. Su veya süt eklenerek hazırlanan üründe etiket oranı değiştirilmez. Açılmış veya hazırlanmış ürün için üreticinin süre-sıcaklık talimatı izlenir; sabit bir saklama süresi bütün ek gıdalara genellenmez.

Pratik etki

Tüketici önce ürünün yasal adını ve önerilen yaşını, sonra içindekiler ile alerjenleri, eklenen şeker/tatlandırıcı durumunu, hazırlama oranını, saklama talimatını ve son tüketim tarihini kontrol etmelidir. Ön yüzdeki meyve, süt veya tahıl görseli ürünün gerçek yüzdesini tek başına göstermez.

Ek gıda, bebeğin yaşına uygun olsa bile kişisel alerji, yutma gelişimi veya tıbbi durum için otomatik olarak uygun değildir. Bebek beslenmesinde süt süt türlerinin rolünü, bebek için süt seçimi yaş sınırlarını ayrı ele alır.

İlişkili mevzuat

  • Bebek Formülleri ve Devam Formülleri Tebliği 2019/14, formül kategorisini düzenler.
  • Bebek ve Küçük Çocuklara Yönelik Gıdalar ile Vücut Ağırlığı Kontrolü İçin Diyetin Yerini Alan Gıdalar Yönetmeliği, üst ürün çerçevesini kurar.
  • Gıda Etiketleme ve Tüketicileri Bilgilendirme Yönetmeliği, zorunlu bilgi ve alerjen sunumunu tamamlar.
  • Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği, bu hassas ürün grubunda kullanılabilecek katkıları sınırlar.
  • Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği, ilgili ürün güvenliği ölçütlerini ayrıca düzenler.

Sıkça Sorulan Sorular

2007/50 bebek formülünü düzenler mi?

Hayır. 2007/50 ek gıdaları; 2019/14 ise bebek ve devam formüllerini düzenler.

Kavanoz mamanın süt içermesi onu devam formülü yapar mı?

Hayır. Ürün kategorisi yasal adı, bileşimi ve kullanım amacıyla belirlenir; tek bir süt bileşeni yeterli değildir.

Etiketteki önerilen yaş tek başına yeterli mi?

Hayır. Yaşın yanında ürün yapısı, hazırlama talimatı, alerjenler ve çocuğun gelişimsel/tıbbi durumu da değerlendirilir.

“Şeker ilavesiz” ürün şekersiz midir?

Her zaman değil. İfade eklenen şekerle ilgilidir; ürünün meyve, süt veya tahıldan gelen doğal şekerleri bulunabilir. Beslenme bildirimi ve bileşen listesi birlikte okunur.

Kaynaklar

S

SUT.COM.TR

Süt ve süt ürünleri bilgi platformu

Son Güncelleme: 27.10.2026
← Mevzuat Kategorisine Dön