Krema ve Kaymak Nedir? Farkları ve Kullanımları

Krema süt yağının süt serumunda dağıldığı bir emülsiyon; kaymak ise süt veya kremanın ısıtılıp uygun biçimde soğutulmasıyla elde edilen üründür. Bunlar aynı gıdanın yalnız daha ince ve daha kalın halleri değildir. Türkiye’de 23 Ağustos 2025 tarihli Krema ve Kaymak Tebliği 2025/18, madde 3 kremayı fiziksel ayırmayla elde edilen yağca zengin sıvı emülsiyon; kaymağı en az 90 °C ısıl işlem ve uygun soğutmayla elde edilen ürün olarak tanımlar.

Yağ sınıfları nasıl okunur?

2025/18’in Ek 2 tablosunda birim kütlece yüzde süt yağıdır. Standart kremalarda tam yağlı sınıf en az %45; az yağlı sınıf en az %10 ve %18’den az; “% … yağlı krema” sınıfı en az %18 ve %45’ten azdır. Tablo dipnotu, bu üç sınıflandırmanın çırpma, köpük ve sürülebilir krema dışındaki kremalar için olduğunu belirtir. 2025/18, madde 4 ve Ek 2.

Aynı ekte çırpma ve köpük krema en az %28, tam yağlı çırpma ve köpük krema en az %35, sürülebilir krema en az %30 süt yağı içerir. Kaymak için en az %60 belirtilir; ikinci dipnot kaymağın süt yağı içeriğine göre ayrıca sınıflandırılmadığını söyler. Bu eşikler, her raftaki ürünün analiz değeri veya çırpılma başarısı garantisi değildir.

Hangi yemekte hangisi?

Sos veya çorbada sıvı krema, tarife ölçülü biçimde dağıtılmak için kullanışlıdır. Tatlı üstü köpük için ürünün çırpma amacıyla hazırlanmış olması önemlidir. Kaymak, kahvaltı ve tatlı servisinde yoğun bir tabaka olarak tercih edilebilir; çırpma kremasının yerine aynı hacimde koymak aynı köpüğü sağlamaz.

Kaymak tanımında zorunlu fermantasyon yoktur. Fermente veya ekşitilmiş krema ise tebliğde ayrı bir işlenmiş krema çeşididir. Bu nedenle her kaymağı “probiyotik” veya “fermente” saymak doğru değildir. Madde 3/c–ç ve 4/ç.

Isıl işlem ve saklama

Doğrudan tüketime veya perakendeciye sunulacak krema ve kaymak en az pastörizasyon veya eşdeğer işlem görür. Evde ürün seçerken çiğ girdiyi güvenlik üstünlüğü gibi değerlendirmeyin. Tebliğ 14/2, krema tozu ve UHT krema hariç kapsamındaki ürünlerin en fazla 4 °C’de taşınmasını ve saklanmasını düzenler. UHT istisnası, açılmış kremayı sınırsız süre dışarıda tutma izni değildir; açıldıktan sonraki talimat ayrıca uygulanır. Madde 4/d ve 14/2.

2025/18, eski 2003/34’ü kaldırmıştır. Önceden faaliyet gösteren işletmeler için uyum tarihi 31 Aralık 2025’tir; bu tarihten önce üretilen ürünler raf ömürleri boyunca piyasada kalabilir. Bu tarihli geçiş hükmü, her eski ambalajı süresiz geçerli kılmaz. Madde 19 ve geçici madde 1.

İlgili rehberler

Hangi Krema Çırpılır · Krema ve Kaymak Seçim Rehberi · Kaymak Nasıl Yapılır

Sık sorulan sorular

Her krema çırpılır mı?

Hayır. Yağ miktarının yanında formülasyon ve işlem geçmişi de önemlidir. Çırpma amacı belirtilen ürünü seçin.

Kaymak fermente midir?

Kaymak tanımı ısıtma ve soğutmayı esas alır; fermantasyon zorunlu değildir. Fermente krema ayrı üründür.

UHT krema açılınca da oda sıcaklığında kalabilir mi?

Açılmamış ürüne yönelik saklama özelliği açılmış ürüne aktarılamaz. Açıldıktan sonra ambalaj talimatını izleyin.

Bu içeriğin hazırlanmasında yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Bilimsel kaynaklar esas alınmış; mevzuat bilgileri, yer aldığı bölümlerde kapsam ve tarihleriyle belirtilmiştir. Kullanılan kaynaklar yazı içerisinde paylaşılmıştır.

İlgili yayımlanmış içerikler

• Tereyağı Nedir? Bileşimi, Çeşitleri ve Saklama