İçindekiler
Toplatma, ürünün dağıtım ve satış zincirinden çıkarılmasına; tüketiciden geri çağırma ise ürünün tüketiciye ulaşmış kısmının iadesine yönelik işlemleri anlatır. Bir güvenilirlik sorunu bulunduğunda yalnız yeni sevkiyatı durdurmak yeterli bir sonuç değildir. Etkilenen parti, dağıtım kapsamı ve tüketiciye ulaşıp ulaşmadığı birlikte belirlenmelidir.
Yasal tetikleyici nedir?
13 Haziran 2010’da yayımlanan 5996 sayılı Kanunun erişilen Bakanlık arşiv nüshasında madde 22/2, işletmecinin ürününün güvenilirlik şartlarına uymadığını değerlendirmesi veya buna ilişkin makul gerekçesi olması halinde kendi kontrolünden çıktığı aşamadan başlayarak toplatma işlemlerini derhal başlatmasını ve Bakanlığı bilgilendirmesini ister. Hüküm yalnız kesinleşmiş laboratuvar sonucu beklenmesini tarif etmez. Kanun, madde 22/2.
Aynı fıkra, toplanma nedeni hakkında doğru ve etkin tüketici bilgilendirmesini; gerekli hallerde insan sağlığını koruyan diğer tedbirler yetersizse ürünün iadesi için çağrıyı düzenler. Bu nedenle her lojistik toplatma ile tüketiciye iade çağrısı aynı kapsamda değildir. Buradaki hukuki anlatım erişilen tarihli arşiv nüshasına dayanır; bütün 2026 değişikliklerini birleştiren bir metin olduğu iddia edilmez. Aynı fıkra.
İşletme ilk ne yapmalı?
Şüpheli partinin işletmedeki stokunu ayırın, çıkışını durdurun ve hangi teslimlere gittiğini kayıt üzerinden belirleyin. Ürün adı, parti, tarih, miktar, sorun ve değerlendirme kaydını hazırlayın. Bakanlık bilgilendirmesi ile alıcıların uyarılmasını kayıtlı ve açık iletişimle yürütün. Duyuruda tüketicinin kendi ambalajını eşleştirebileceği parti/tarih bilgisi ve ne yapacağı anlaşılır olmalıdır.
İade edilen ürünleri uygun ürünlerle karıştırmadan miktar ve teslim kaydıyla takip edin. Yeniden satış, tekrar işlem veya başka kullanım kararını otomatik seçenek saymayın. Bu sıralama uygulama önerisidir; mevzuattan çıkarılmış bütün olaylara ortak saat takvimi veya tek belge formatı değildir.
Mikrobiyolojik uygunsuzlukta fark var mı?
13 Şubat 2025 tarihli Mikrobiyolojik Kriterler Yönetmeliği madde 8/3, Ek-1 gıda güvenilirliği kriteri uygun olmayan ürün/partinin toplatılmasını ve gerekli durumda geri çağrılmasını belirtir. Tekrar işleme veya amaç dışı kullanımı da Bakanlık izni ve başka koşullarla sınırlar. Ek-2 üretim hijyeni uygunsuzluğu ise ilgili düzeltici tedbirlerle ayrıca ele alınır. 2025 yönetmeliği, madde 8.
Sık sorulan sorular
Her toplatma tüketiciden iade çağrısı mı gerektirir?
Kapsam ve sağlık riski değerlendirilir. Madde 22/2 tüketiciye iade çağrısını ayrıca koşullandırır.
Kesin analiz raporu beklemek şart mı?
Kanun fıkrası güvenilirlik değerlendirmesi veya makul gerekçeyi de tetikleyici sayar.
İade edilen ürün yeniden satılabilir mi?
İade tek başına uygunluk sağlamaz. Risk, ürünün durumu ve yetkili merci koşulları değerlendirilmelidir.
İlgili içerikler
Bu içeriğin hazırlanmasında yapay zekâ araçlarından yararlanılmıştır. Bilimsel kaynaklar esas alınmış; mevzuat bilgileri, yer aldığı bölümlerde kapsam ve tarihleriyle belirtilmiştir. Kullanılan kaynaklar yazı içerisinde paylaşılmıştır.
İlgili yayımlanmış içerikler
SUT Bilim Kurulu
Teknik ve Bilimsel Doğrulama